Trung Quốc “dè chừng” tàu ngầm Việt Nam ở Biển Đông

 Tàu ngầm lớp Kilo vốn được coi là chạy êm nhất thế giới. 

Cho đến vài năm gần đây, quân đội Việt Nam không có thương vụ mua sắm lớn nào và vì thế “tụt hậu so với các nước Đông Nam Á,” theo Jon Grevatt, phóng viên của tạp chí quốc phòng IHS Jane's.

Cây bút Jon Grevatt ở Bangkok ghi nhận thực tế khả năng quân sự của Việt Nam “vẫn thấp hơn nhiều” so với Trung Quốc. Ông nhận định: “Việc mua tàu ngầm lớp Kilo và các trang thiết bị khác cho hải quân và không quân, nhằm thu hẹp khoảng cách quân sự giữa Việt Nam và Trung Quốc, tăng cường an ninh và khả năng ứng phó mọi đe dọa”.

Theo Lầu Năm Góc, Trung Quốc hiện có ít nhất 5 tàu ngầm nguyên tử và 49 tàu ngầm diesel-điện (trong đó có 12 tàu ngầm lớp Kilo mua của Nga). Con số này cao hơn toàn bộ tàu ngầm của các nước Đông Nam Á cộng lại.

Tuy nhiên, một số nhà quan sát cho rằng không nên đánh giá thấp tác động mà 6 chiếc tàu ngầm Kilo của Việt Nam gây ra cho toan tính của Trung Quốc trên Biển Đông.

Trước năm 2009, hải quân Trung Quốc “chưa từng phải nghĩ đến thách thức dưới biển từ Việt Nam,” theo Collin Koh Swee Lean, thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore.

Vai trò của tàu ngầm Kilo cần được đặt trong bối cảnh Việt Nam gia tăng khả năng phong tỏa biển, với việc mua chiến đấu cơ Sukhoi, tên lửa phòng thủ Bastion, máy bay tuần tra biển…Ông Collin Koh Swee Lean nói các vũ khí mới cho hải quân và không quân Việt Nam đang đặt ra “bài toán chiến lược mới” cho Trung Quốc và nói thêm: “Cách Việt Nam sử dụng tàu ngầm Kilo ở Biển Đông chắc chắn sẽ khiến cho toan tính của hải quân Trung Quốc trở nên phức tạp hơn”.

Tương tự, một nhà nghiên cứu hải quân của Viện Quốc tế Nghiên cứu Chiến lược (IISS) ở London nói tàu ngầm không biến Việt Nam bỗng chốc ngang sức với Trung Quốc về quân sự. Nhưng việc mua tàu ngầm Nga “lần đầu tiên mang lại cho Việt Nam khả năng phong tỏa dưới mặt biển, đặc biệt nhờ tên lửa chống hạm được trang bị” ông Christinan Le-Miere nói. “Nó gieo hồ nghi trong đầu giới hoạch địch quốc phòng Trung Quốc, liệu tàu của họ có luôn an toàn trên Biển Nam Trung Hoa nếu xảy ra xung đột?” ông nhận xét.

Còn không ít câu hỏi về khả năng tác chiến khi Việt Nam có đủ sáu tàu ngầm, cũng như ảnh hưởng lâu dài của chúng đối với ngân sách, bảo dưỡng và hậu cần.  Chuyên gia Richard Bitzinger, Trường nghiên cứu quốc tế S Rajaratnam ở Singapore, nói với BBC: “Sẽ mất nhiều năm để đơn vị tàu ngầm phát huy đầy đủ khả năng quân sự”.

Văn Linh (tổng hợp)