Washington Times: Giàn khoan Trung Quốc khiến quan hệ Việt - Mỹ xích gần nhau

Theo bài báo này, do bị nước láng giềng lấn át, Việt Nam đã chuyển sang quan hệ với Mỹ để cân bằng với chiến thuật hung hăng, bành trướng của Trung Quốc khi triển khai giàn khoan nước sâu trị giá 1 tỉ USD trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam cùng các tàu bảo vệ phun vòi rồng vào các tàu thực thi pháp luật của Việt Nam và còn đâm chìm một tàu đánh cá Việt Nam.

Dưới tiến độ chậm chạp của trục xoay hướng về châu Á của chính quyền Obama, phản ứng của Washington rất chậm và thiếu hành động cụ thể. Các quan chức Mỹ lâu nay đã cho biết mục tiêu của việc xoay trục là để tái tập trung sự chú ý và vào nguồn lực của khu vực châu Á, không phải để thách thức Trung Quốc vốn đã sử dụng sức mạnh quân sự và kinh tế hàng đầu ở châu Á để đè nén các nước láng giềng nhỏ hơn.

Tuy vậy, sự hung hăng của Bắc Kinh ở Biển Đông qua việc công bố vào tuần trước đưa thêm giàn khoan dầu vào khu vực này đã tạo cho Hà Nội và Washington động lực để định hình lại mối quan hệ đã phát triển đáng kể từ khi trực thăng Mỹ di tản người Mỹ cuối cùng khỏi Sài Gòn 39 năm trước. Đã có những quan hệ kinh tế tốt đẹp, Việt Nam và Mỹ giờ đây cùng xem xét các mối đe dọa tiềm năng trong khu vực này.

Cuối tháng 5.2014, tại Hà Nội, Thượng nghị sĩ Benjamin L. Cardin (Đảng Dân chủ, bang Maryland), thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ đã nói rằng: "Tôi lo ngại sâu sắc về những căng thẳng đang diễn ra ở Biển Đông, và hành động của Trung Quốc trên vùng biển tranh chấp trong khu vực đặt ra câu hỏi nghiêm túc về cam kết của nước này về hòa bình và an ninh trong khu vực".

Mỹ có những liên kết đồng minh trong khu vực với Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines và Đài Loan, nhưng chưa có liên kết nào với Việt Nam, nơi hơn 58.000 lính Mỹ tử trận cùng hàng chục ngàn người khác bị thương trong cuộc chiến tại Việt Nam kéo dài gần 10 năm khi Mỹ tham chiến tại đây.

Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1995, Washington và Hà Nội đã mở rộng các mối quan hệ theo cách mang lại tiềm năng cho một quan hệ đối tác chiến lược. Việc thông qua một hiệp định thương mại song phương vào năm 2001 đã giúp thương mại giữa hai nước tăng mạnh từ 1,5 tỉ USD năm 2001 lên hơn 29 tỉ USD năm 2013.

Việt Nam cũng là một phần trong kế hoạch của Mỹ về tăng trưởng kinh tế lớn ở châu Á. Cùng với chín quốc gia khác, Mỹ và Việt Nam đang đàm phán hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một thỏa thuận kinh tế nhằm thiết lập các tiêu chuẩn mới để thúc đẩy mối quan hệ mạnh mẽ hơn của Mỹ với châu Á trong thế kỷ 21.

Trong khi đó, Việt Nam cũng đã xúc tiến mối quan hệ chiến lược gần gũi hơn. Năm 2013, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến thăm Nhà Trắng, trong khi các quan chức khác của Việt Nam đã đề nghị một vai trò tích cực hơn của Mỹ đối với an ninh của đất nước.

Việt Nam đang tiến gần hơn với các ưu tiên của Washington trong các lĩnh vực quan trọng khác. Tháng 5 vừa qua, Việt Nam tuyên bố tham gia tham gia Sáng kiến an ninh chống phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt (PSI), để cùng Mỹ và các đồng minh của Mỹ nỗ lực ngăn chặn sự phổ biến của các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt. Hành động này sẽ mở ra cánh cửa để hai bên tiến hành các cuộc giám sát hàng hải chung.

Thêm vào đó là các cuộc thảo luận song phương về quốc phòng, chống khủng bố và các sáng kiến thực thi pháp luật, và lộ trình cho một sự kết nối chiến lược Mỹ - Việt Nam là có nhiều khả năng, theo các nhà phân tích.

Tin Nóng